Θερμότητα και καπνός: Οι «αόρατοι» κίνδυνοι για την υγεία των πυροσβεστών, σύμφωνα με τον καθηγητή του πανεπιστημίου Θεσσαλίας Γ. Σακκά

«Κάθε καλοκαίρι οι πυροσβέστες δίνουν μια άνιση μάχη: όχι μόνο με τις φλόγες, αλλά και με τη θερμότητα και τη ρύπανση που δημιουργούν οι μεγάλες πυρκαγιές. Πίσω από τις εικόνες της κατάσβεσης κρύβεται ένας σοβαρός, λιγότερο ορατός κίνδυνος: η επιβάρυνση της καρδιοαναπνευστικής υγείας και, ιδιαίτερα, της νεφρικής λειτουργίας». Αυτά τονίζει στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο καθηγητής στο ΤΕΦΑΑ του πανεπιστημίου Θεσσαλίας κ. Γιώργος Σακκάς, μιλώντας για τη θερμότητα και τον καπνό και για έναν «αόρατο» κίνδυνο για την υγεία και τους νεφρούς των πυροσβεστών, με βάση επιστημονικές μελέτες του πανεπιστημίου.

   Η εργασία σε υψηλές θερμοκρασίες, συχνά για πολλές ώρες, τονίζει ο κ. Σακκάς, φορώντας βαρύ προστατευτικό εξοπλισμό, αυξάνει δραματικά τη θερμική καταπόνηση. Ο οργανισμός προσπαθεί να αποβάλει θερμότητα μέσω εφίδρωσης. Αν όμως η απώλεια υγρών και ηλεκτρολυτών δεν αναπληρωθεί επαρκώς, εμφανίζεται αφυδάτωση και πτώση του όγκου αίματος. Αυτό σημαίνει, σύμφωνα με τον ίδιο, λιγότερη αιμάτωση των νεφρών, άρα μεγαλύτερο κίνδυνο οξείας νεφρικής βλάβης.

   Η κατάσταση επιδεινώνεται όταν η έντονη μυϊκή προσπάθεια συνδυάζεται με ζέστη: μπορεί να εμφανιστούν κράμπες, θερμική εξάντληση ή ακόμη και θερμοπληξία. Σε ακραίες περιπτώσεις, η σοβαρή μυϊκή καταπόνηση μπορεί να οδηγήσει σε ραβδομυόλυση, μια κατάσταση όπου προϊόντα διάσπασης των μυών επιβαρύνουν τους νεφρούς.

   Η ρύπανση των πυρκαγιών «μένει» μόνο στους πνεύμονες; Σε αυτό το ερώτημα ο καθηγητής στο ΤΕΦΑΑ του πανεπιστημίου Θεσσαλίας τονίζει πως «ο καπνός από τις δασικές πυρκαγιές είναι ένα σύνθετο μείγμα μικροσωματιδίων (PM2.5), μονοξειδίου του άνθρακα, ερεθιστικών αερίων και χημικών ενώσεων από καύση ξύλου, πλαστικών και άλλων υλικών. Είναι γνωστό ότι αυτά τα σωματίδια επιδεινώνουν το άσθμα, αυξάνουν τη φλεγμονή και επιβαρύνουν την καρδιά. Όμως ολοένα και περισσότερα δεδομένα δείχνουν ότι η εισπνοή τους μπορεί να πυροδοτήσει συστηματική φλεγμονή και οξειδωτικό στρες, μηχανισμούς που επηρεάζουν και τους νεφρούς, ειδικά όταν συνυπάρχει αφυδάτωση.

   Η ζέστη «στεγνώνει» και μειώνει την αιμάτωση των νεφρών, ενώ ο καπνός «φορτώνει» τον οργανισμό με φλεγμονή. Ο συνδυασμός αυτός μπορεί να κάνει τους νεφρούς πιο ευάλωτους, ιδιαίτερα σε επαναλαμβανόμενες επιχειρήσεις μέσα στην ίδια αντιπυρική περίοδο. Και η επαναλαμβανόμενη οξεία επιβάρυνση δεν είναι αθώα: μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο χρόνιας νεφρικής νόσου σε βάθος χρόνου».

   Μιλώντας για την πρόληψη ο ίδιος τονίζει πως «η προστασία των πυροσβεστών χρειάζεται πρακτικές λύσεις: οργανωμένα διαλείμματα, σκιερούς/δροσερούς χώρους αποκατάστασης, συστηματική ενυδάτωση με σωστή αναπλήρωση ηλεκτρολυτών, εκπαίδευση στην αναγνώριση συμπτωμάτων θερμικής καταπόνησης (ζάλη, σύγχυση, έντονη κόπωση), αλλά και παρακολούθηση δεικτών υγείας πριν και μετά από περιόδους υψηλού φορτίου. Η απλή παρατήρηση του χρώματος των ούρων, η καταγραφή βάρους πριν/μετά τη βάρδια και η έγκαιρη ιατρική εκτίμηση όταν υπάρχουν συμπτώματα μπορούν να κάνουν τη διαφορά.

   Οι πυροσβέστες προστατεύουν ζωές και περιουσίες. Το ελάχιστο που οφείλουμε είναι να προστατεύουμε συστηματικά και τεκμηριωμένα τη δική τους υγεία, ώστε να επιστρέφουν ασφαλείς όχι μόνο από τη φωτιά, αλλά και από τις "αόρατες" συνέπειές της».

Αποστόλης Ζώης

ΦΩΤΟ ΑΡΧΕΙΟΥ