«Photographs»: Η μεγαλύτερη έκθεση φωτογραφιών του Γ. Λάνθιμου έρχεται στη Στέγη
«Η φωτογραφία έχει γίνει ένα σημαντικό κομμάτι της ζωής μου, πέρα από τον κινηματογράφο. Μου δίνει πολύ μεγαλύτερη ελευθερία, νιώθω ότι υπάρχουν λιγότεροι κανόνες που σχετίζονται με τη συμβατική αφήγηση», δηλώνει ο Γιώργος Λάνθιμος, ένας από τους πιο ξεχωριστούς auteurs του παγκόσμιου σινεμά, ο οποίος έχει αναγνωριστεί διεθνώς για τη δημιουργία φανταστικών κόσμων και τις τολμηρές, παράδοξες εξερευνήσεις των ανθρώπινων σχέσεων, χαρακτηριστικά που τον καθιέρωσαν ως μία από τις πιο ιδιαίτερες φωνές του σύγχρονου κινηματογράφου. Φέτος, η Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση, φιλοξένει ένα σπάνιο καλλιτεχνικό γεγονός: Τη μεγαλύτερη έκθεση φωτογραφιών του που έχει πραγματοποιηθεί ποτέ σε πολιτιστικό οργανισμό.
Η έκθεση «Photographs», από τις 7 Μαρτίου έως τις 17 Μαΐου, επιχειρεί να προσφέρει στο κοινό μία άνευ προηγουμένου συνάντηση με την οπτική γλώσσα του διεθνώς καταξιωμένου σκηνοθέτη, παραγωγού και σεναριογράφου, η οποία εδώ ξεδιπλώνεται σε ένα διαφορετικό μέσο, τη φωτογραφία, ένα κινηματογραφικό βλέμμα που συλλαμβάνει φευγαλέες στιγμές και τις καθηλώνει στην ακινησία της αθανασίας.
Η Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση έχει επιδείξει ένα διαρκές ενδιαφέρον για τη φωτογραφία μέσω μίας σειράς σημαντικών εκθέσεων, μεταξύ των οποίων ήταν και αυτές των Robert Mapplethorpe, Helmut Newton, Christian Boltanski και Juergen Teller. Στην πρώτη συνεργασία του με τη Στέγη, ο Λάνθιμος συγκεντρώνει τέσσερις σειρές έργων, με συνολικά 182 φωτογραφίες του από την τελευταία πενταετία, οι οποίες προσφέρουν νέες οπτικές στη βαθύτερη κατανόηση αυτού του μοναδικού και ιδιοσυγκρασιακού οραματιστή.
Η έκθεση περιλαμβάνει τρεις φωτογραφικές σειρές που γεννήθηκαν μέσα από τους χώρους των ταινιών του. Πρόκειται για φωτογραφίες τραβηγμένες στο περιθώριο των γυρισμάτων, σε τοποθεσίες πόλεων, όπως της Νέας Ορλεάνης, της Ατλάντα και του Χένλι-ον-Τέιμς (Αγγλία), αλλά και σε στούντιο στη Βουδαπέστη, όπου στήθηκαν ολόκληρες πόλεις ως κινηματογραφικά σκηνικά.
Πολλές από τις φωτογραφίες εμφανίζονται στα πρόσφατα βιβλία του, «Dear God, the Parthenon Is Still Broken» (2024), το οποίο περιλαμβάνει εικόνες που τραβήχτηκαν κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων του «Poor Things» (2023), «i shall sing these songs beautifully» (2024), που δημιουργήθηκε παράλληλα με την ταινία «Ιστορίες καλοσύνης» (2024), και «viscin» (2026), με μία σειρά από φωτογραφίες που δεν έχουν δημοσιευθεί στο παρελθόν, οι οποίες τραβήχτηκαν στα πλατό της τελευταίας ταινίας του, «Βουγονία» (2025).
Το τέταρτο σύνολο παρουσιάζεται για πρώτη φορά παγκοσμίως και είναι μία εν εξελίξει σειρά προσωπικών φωτογραφιών που τραβήχτηκαν στην πατρίδα του, την Ελλάδα. Ο Λάνθιμος σε αυτές τις φωτογραφίες, τις οποίες συγκέντρωσε κατά τη διάρκεια μοναχικών περιπάτων στις παρυφές της Αθήνας και σε επισκέψεις του σε ελληνικά νησιά, εστιάζει με ένα ήρεμο, στοχαστικό βλέμμα στο καθημερινό και το κοινότοπο, αξιοποιώντας τη δυνατότητα του μέσου για αφαίρεση και μεταμόρφωση.
Σε όλο το φωτογραφικό έργο του Λάνθιμου διακρίνεται μία στοχαστική ενασχόληση με το τετριμμένο και το οικείο. Με τον φακό του αποδίδει την αμεσότητα του θέματος με απαράμιλλη διαύγεια και οικειότητα, αποτυπώνοντας έναν κόσμο μοναδικό και σύνθετο. Όπως και στο σινεμά του, αναδύεται μία γλώσσα που λειτουργεί ως αρχείο της ίδιας της δημιουργίας της, μία φωτεινή απεικόνιση των φαινομένων.
Σχεδιασμένη με τη μορφή ενός κλασικού ελληνικού ναού, η έκθεση δημιουργεί έναν κεντρικό χώρο που παραπέμπει σε βωμό, όπου εκτίθενται 110 νέα έργα του Λάνθιμου, ενώ στην εξωτερική περίμετρο παρουσιάζονται τα τρία σύνολα έργων που συνδέονται με τις ταινίες του, έτσι ώστε το κοινό να μετακινείται από το γνωστό έργο του προς τον εσωτερικό πυρήνα της νέας φωτογραφικής δουλειάς του.
Την έκθεση «Γιώργος Λάνθιμος: Photographs» επιμελείται ο Michael Mack, σε ανάθεση και παραγωγή της Στέγης του Ιδρύματος Ωνάση και αρχιτεκτονικό σχεδιασμό Λουκά Μπάκα. Με την ευκαιρία των εγκαινίων της έκθεσης, ο Γιώργος Λάνθιμος θα παρουσιάσει το νέο φωτογραφικό βιβλίο του, viscin (2026).
Ο επιμελητής της έκθεσης, Michael Mack, επισημαίνει: «Ο Γιώργος Λάνθιμος διαθέτει ένα μοναδικό ταλέντο στη χρήση του φακού για τη δημιουργία αφηγήσεων και αυτή η έκθεση αναδεικνύει τη διαρκώς αναπτυσσόμενη ικανότητά του να προκαλεί συναισθηματικά και νοητικά άλματα πίστης πέρα από το κάδρο μίας στατικής εικόνας. Η εν εξελίξει σειρά ασπρόμαυρων έργων που δημιουργήθηκαν στην Ελλάδα, μακριά από την κινηματογραφική πρακτική του, σηματοδοτεί μία νέα αφετηρία, μία στροφή προς ένα γνώριμο τοπίο. Αναδυόμενη μέσα από μία μακρά παράδοση φωτογραφίας που τεκμηριώνει το τοπίο που έχει αλλοιωθεί από τον άνθρωπο, αντανακλά, επίσης, μία περίοδο ενδοσκόπησης και τη σημαντική πρόοδό του στη διαμόρφωση της δικής του φωτογραφικής γλώσσας».
Ημέρες και ώρες: Πέμπτη - Σάββατο 18:00 - 23:30, Κυριακή 13:00 - 20:00. Εισιτήρια, 5 ευρώ (ΑμεΑ, συνοδός ΑμεΑ), 7 ευρώ (ανεργία), 8 ευρώ (μειωμένο εισιτήριο, Φίλος Στέγης και παρέα 5-9 άτομα), 10 ευρώ (κανονικό). Ομαδικές κρατήσεις στο groupsales@onassis.org.
- Η έκθεση γίνεται προσβάσιμη σε όλες και όλους
Στο πλαίσιο της σταθερής δέσμευσής της για ισότιμη πρόσβαση στον πολιτισμό, η Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση συνεργάζεται με την Alpha Bank, χορηγό προσβασιμότητας της έκθεσης.
Μέσα από αυτήν τη σύμπραξη, η έκθεση γίνεται προσβάσιμη σε όλες και όλους, με περιηγήσεις στην ελληνική νοηματική γλώσσα για κωφά και βαρήκοα άτομα, καθώς και περιηγήσεις με ζωντανή ακουστική περιγραφή για άτομα με οπτική αναπηρία, σε συνεργασία με τον πολιτιστικό οργανισμό liminal.
Κοινός στόχος της συνεργασίας είναι η άρση των εμποδίων στην καλλιτεχνική εμπειρία και η ανάδειξη της τέχνης ως κοινού τόπου συνάντησης, ώστε η προσβασιμότητα να λειτουργεί ως εργαλείο ισότητας και καθολικής συμμετοχής. Το αναλυτικό πρόγραμμα και οι ημερομηνίες των προσβάσιμων περιηγήσεων θα ανακοινωθούν σύντομα στο onassis.org.
Ν.Μπ.
* Photo Credit: Yorgos Lanthimos/Στέγη Ιδρύματος Ωνάση
