Λ. Μενδώνη: Η Ελλάδα μπορεί να αποτελέσει διεθνές πρότυπο βιώσιμης ανάπτυξης μέσω του πολιτισμού
Στο ρόλο του πολιτισμού ως βασικού πυλώνα βιώσιμης ανάπτυξης, με ιδιαίτερη έμφαση στη σύνδεσή του με τη «γαλάζια οικονομία» και τις περιφερειακές πολιτικές, αναφέρθηκε η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, στη βιντεοσκοπημένη ομιλία της στο συνέδριο με τίτλο «1o Blue Heritage Summit Thessaloniki», που διοργανώνει ο οργανισμός BeyondCSR, υπό την αιγίδα του υπουργείου Μακεδονίας - Θράκης, στη Θεσσαλονίκη.
«Ο πολιτισμός και ιδιαίτερα η πολιτιστική κληρονομιά δεν αποτελεί ένα περιφερειακό ή δευτερεύον ζήτημα. Αντίθετα, συνιστά έναν από τους βασικούς πυλώνες πάνω στους οποίους μπορεί να οικοδομηθεί ένα βιώσιμο μοντέλο ανάπτυξης», τόνισε η Λίνα Μενδώνη, επισημαίνοντας ότι «ο πολιτισμός αποτελεί πρωτίστως δημόσιο κοινωνικό αγαθό» και η προστασία του συνδέεται με τη διασφάλιση των κοινωνικών δικαιωμάτων.
Η υπουργός υπογράμμισε ότι τα μνημεία, οι αρχαιολογικοί χώροι και τα μουσεία, δεν είναι αποκομμένα από την κοινωνία και την οικονομία, αλλά εντάσσονται σε ζωντανά οικοσυστήματα, δημιουργούν επισκεψιμότητα και παράγουν οικονομική και κοινωνική αξία. Όπως ανέφερε, «η πολιτιστική κληρονομιά δεν αντιμετωπίζεται πλέον ως ένα στατικό απολίθωμα του παρελθόντος αλλά ως ένας ζωντανός πόρος που μπορεί να λειτουργήσει ως μοχλός βιώσιμης ανάπτυξης», λέγοντας ότι όσο πιο οργανικά ενσωματώνεται στην καθημερινότητα, τόσο περισσότερο ενισχύεται η δυνατότητα προστασίας και διατήρησής της και επιπλέον ενισχύεται το κοινωνικό και οικονομικό αποτύπωμα της λειτουργίας της.
Αναφερόμενη στη διεθνή και ευρωπαϊκή εμπειρία, σημείωσε ότι ο πολιτιστικός και δημιουργικός τομέας συμβάλλει σημαντικά στο ΑΕΠ και στην απασχόληση. «Στην Ελλάδα ο πολιτισμός αποτελεί έναν δυναμικό οικονομικό κλάδο, ο οποίος παράγει εισόδημα, κινητοποιεί επενδύσεις και δημιουργεί σημαντικές ευκαιρίες απασχόλησης. Η συμβολή του δεν περιορίζεται στον ίδιο τον πολιτιστικό τομέα αλλά επεκτείνεται σε ένα ευρύ φάσμα δραστηριοτήτων από τον τουρισμό και τις μεταφορές ως τις υπηρεσίες, την εστίαση και τις δημιουργικές βιομηχανίες», τόνισε η κ. Μενδώνη.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε η υπουργός στη σχέση πολιτισμού και τουρισμού, επισημαίνοντας ότι η αυθεντικότητα και η ταυτότητα των τόπων αποτελούν καθοριστικούς παράγοντες επιλογής προορισμού, με τα μνημεία και τους πολιτιστικούς χώρους να λειτουργούν ως τοπόσημα και φορείς συλλογικής μνήμης. «Οι επισκέπτες αναζητούν τόπους με ιστορία ταυτότητα και αυθεντικό χαρακτήρα. Αναζητούν εμπειρίες που συνδυάζουν το φυσικό τοπίο με τον πολιτισμό, τη μνήμη με την σύγχρονη ζωή. Σ’ αυτό το πλαίσιο τα μνημεία και οι πολιτιστικοί χώροι λειτουργούν ως αναγνώρισιμα σύμβολα που συνδέουν τον τόπο με την ιστορία και την ταυτότητά του», είπε χαρακτηριστικά.
Σύμφωνα με την κ. Μενδώνη, αυτός ο ρόλος αποκτά ιδιαίτερη σημασία στις περιφέρειες της χώρας, καθώς η ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς σε τοπικό επίπεδο δημιουργεί ένα ευρύτερο οικοσύστημα οικονομικών δραστηριοτήτων που επεκτείνεται από τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις μέχρι την παροχή εξειδικευμένων υπηρεσιών. «Γι’ αυτόν ακριβώς το λόγο, η περιφερειακή διάσταση της πολιτιστικής πολιτικής αποτελεί βασική προτεραιότητα της κυβερνητικής στρατηγικής. Τα τελευταία χρόνια το υπουργείο Πολιτισμού υλοποιεί το μεγαλύτερο πρόγραμμα πολιτιστικών υποδομών που έχει πραγματοποιηθεί ποτέ στην Ελλάδα με εκατοντάδες έργα και δράσεις σε όλες τις περιφέρειες της χώρας. Πρόκειται για ένα εκτεταμένο πρόγραμμα που καλύπτει το σύνολο του πολιτιστικού μας αποθέματος: την προστασία και ανάδειξη μνημείων, τη δημιουργία νέων μουσείων, την αναβάθμιση υφιστάμενων πολιτιστικών υποδομών, την ενίσχυση της σύγχρονης καλλιτεχνικής δημιουργίας και τον ψηφιακό μετασχηματισμό του πολιτιστικού τομέα», υπογράμμισε.
Όπως είπε, ο σχεδιασμός αυτός εντάσσεται σε μια ευρύτερη «πολιτιστική χάρτα ανάπτυξης και ευημερίας», που βασίζεται στη βελτίωση υποδομών, την ενίσχυση της δημιουργικής οικονομίας και τη συνεργασία δημόσιου και ιδιωτικού τομέα.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη βιωσιμότητα, σημειώνοντας ότι η προστασία των μνημείων συνδέεται πλέον με την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και τη διασφάλιση της ανθεκτικότητας των πολιτιστικών πόρων, ενώ στάθηκε και στον ρόλο των πολιτιστικών διαδρομών ως εργαλείου για την ενίσχυση της επισκεψιμότητας και την ισόρροπη τουριστική ανάπτυξη.
Τέλος, η κ. Μενδώνη αναφέρθηκε στη σημασία της βόρειας Ελλάδας και ειδικότερα της Μακεδονίας και της Θράκης στο πλαίσιο της «γαλάζιας οικονομίας», τονίζοντας ότι η Θεσσαλονίκη, με το λιμάνι, τις πολιτιστικές υποδομές και το ακαδημαϊκό της περιβάλλον, βρίσκεται στο επίκεντρο αυτής της δυναμικής.
Καταλήγοντας, επισήμανε ότι η Ελλάδα, αξιοποιώντας το μοναδικό πολιτιστικό της κεφάλαιο και τη διαχρονική σχέση με τη θάλασσα, μπορεί να αποτελέσει διεθνές παράδειγμα βιώσιμης ανάπτυξης, με πρωτοβουλίες όπως το Blue Heritage Summit να συμβάλλουν καθοριστικά προς αυτή την κατεύθυνση.
