Η Καμεράτα σε μία ελεγεία για την αναγέννηση από το τραύμα του πολέμου στο Μέγαρο

Δύο ύστερα αριστουργήματα του 20ού αιώνα, όπου η μουσική γίνεται φορέας μνήμης και στοχασμού, παρουσιάζουν το Σάββατο 14 Μαρτίου στις 20:30, στην Αίθουσα Χρήστος Λαμπράκης του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών, η Καμεράτα Ορχήστρα των Φίλων της Μουσικής και ο μαέστρος Μάρκελλος Χρυσικόπουλος. Ένα πρόγραμμα βαθιά επίκαιρο που διερευνά το τραύμα του πολέμου και το θαύμα της αναγέννησης μέσα από τη συνομιλία δύο μεγάλων συνθετών, των Ρίχαρντ Στράους και Ντμίτρι Σοστακόβιτς, που βίωσαν τις συμφορές του αιώνα τους. Μαζί τους, η υψίφωνος Μυρτώ Παπαθανασίου και ο βαθύφωνος Σρέτεν Μανοΐλοβιτς.

   Ο Ρίχαρντ Στράους ολοκλήρωσε τις «Μεταμορφώσεις» την άνοιξη του 1945, βλέποντας την πολιτιστική καρδιά της Γερμανίας να αφανίζεται στα ερείπια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου. Το έργο απλώνεται σαν ένα αδιάκοπο ποτάμι ήχου για 23 σόλο έγχορδα, με την κάθε φωνή να συμμετέχει σε μια συλλογική ελεγεία. Η επίδραση της ιδέας της «μεταμόρφωσης» του Γκαίτε είναι καθοριστική: η θλίψη δεν παγιώνεται, αλλά κυλά, μετασχηματίζεται, διεκδικεί -- έστω και αμυδρά -- την ελπίδα. Στο τέλος ακούγεται το πένθιμο εμβατήριο της «Ηρωικής» του Μπετόβεν. Πάνω από τις νότες αυτές ο Στράους γράφει στη χειρόγραφη παρτιτούρα «In memoriam», ως αποχαιρετισμό σε έναν κόσμο που χάθηκε για πάντα.

   Ακριβώς εικοσιτέσσερα χρόνια αργότερα, το 1969, ο Ντμίτρι Σοστακόβιτς συνθέτει τη «Συμφωνία αρ. 14» -- ένα από τα πιο προσωπικά και τολμηρά έργα του. Ο Σοβιετικός μουσουργός προσεγγίζει το θάνατο χωρίς εξωραϊσμούς και ψεύτικες παρηγοριές. Την αφιερώνει στον φίλο του Μπέντζαμιν Μπρίττεν, αναγνωρίζοντας την κοινή τους ευαισθησία για την ανθρώπινη αξιοπρέπεια απέναντι στη βία και την αυθαίρετη εξουσία. Βασισμένη σε ποιήματα των Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα, Γκυγιώμ Απολλιναίρ, Βίλχελμ Κύχελμπεκερ και Ράινερ Μαρία Ρίλκε, η «Συμφωνία» μιλά για την ευάλωτη φύση του ανθρώπου και τη λεπτή γραμμή ανάμεσα στην απελπισία και την εξέγερση της ψυχής.

   Η ακρόαση των δύο έργων μαζί συνιστά πραγματική εμπειρία. Το πρόγραμμα συνδυάζει τη γερμανική παράδοση του Στράους με τη σοβιετική αισθητική του Σοστακόβιτς, δύο διαφορετικές μουσικές γλώσσες που συγκλίνουν στην ίδια βαθιά ανθρωπιστική ανησυχία: πώς η τέχνη μπορεί να μετασχηματίσει τον πόνο σε νόημα, πώς η μνήμη γίνεται αντίσταση απέναντι στη λήθη.

   Δείτε εδώ το τρέιλερ της συναυλίας: https://youtu.be/JxsHdwfebLY

   Η προπώληση έχει αρχίσει. Τιμές εισιτηρίων: από 10 έως 55 ευρώ.

   Ν.Μπ.

   * Πηγή φωτογραφίας: Μέγαρο Μουσικής Αθηνών